امانت

دیشب سوره احزاب را می خواندم، آیه یکی به آخر، همان آیه معروفی بود که بارها شنیدیم:

"انا عرضنا الامانه علی السماوات و الارض و الجبال فابین ان یحملنهها و اشفقن منها و حملها الانسان انه کان ظلوما جهولا" یعنی:ما امانت (الهی و بار تکلیف) را بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه کردیم، پس، از برداشتن آن سرباز زدند و از آن هراسناک شدند(ولی) انسان آن را برداشت؛ راستی او ستمگری نادان بود.

که تفاسیر مختلفی هم از "امانت" شده که معروف ترین آنها اینه که امانت، "اختیار" هست. اما برای اولین بار توجهم به آیه آخر سوره جلب شد که در ادامه این آیه میاد:

"لیعذب الله المنافقین و المنافقات و المشرکین والمشرکات و یتوب الله علی المومنین و المومنات و کان الله غفورا رحیما" یعنی: (آری چنین است) تا خدا مردان و زنان منافق، و مردان و زنان مشرک را عذاب کند و توبه مردان و زنان با ایمان را بپذیرد، و خدا همواره آمرزنده مهربان است.

همیشه وقتی آیه معروف اول را می شنیدم، فکر می کردم خوب اینجوری که انگار یه جای کار مشکل داره... انسان امانتی را قبول کرده که اینقدر سنگینه و احتمال زیاد نمیتونه از عهده ش بربیاد! اما دیشب وقتی آیه بعدش را با دقت خوندم و مخصوصا دیدم که آیه دوم با حرف "ل" به آیه قبل مربوط شده؛ احساس کردم که تازه یه کم فهمیدم موضوع چیه... چون بار امانت خیلی سنگین بوده و همه انسان ها بالاخره کم یا زیاد به خاطر اختیاری که دارن، مرتکب گناه میشن؛ خدا آمده فرق گذاشته بین منافقین و مشرکین با مومنین... و به مومنین امکانِ توبه داده. احساس کردم که تازه دلیلِ احادیثِ زیادی که در باره استغفار آمده و راه های زیادی که برای آمرزش گناهان وجود داره را می فهمم؛ سنگین بودنِ بارِ امانت...

چند نمونه را نقل کردم اینجا:

امام صادق ع:بنده مومن وقتی گناه کند خداوند او را هفت ساعت مهلت دهد، پس اگر از خدا آمرزش خواست چیزی بر او نوشته نشود و اگر این ساعت ها گذشت و آمرزش نخواست یک گناه بر او نوشته شود و همانا مومن پس از بیست سال به یاد گناهش افتد تا از خدا آمرزش خواهد و خدا گناهش را بیامرزد و کافر همان ساعت آن را فراموش کند(اصول کافی/ج4/ص273)

امام باقر ع : هر کس پس از نمازهای واجب پیش از آنکه پاهای خود را تا کند سه بار بگوید: "استغفرالله الذی لا اله الا هو الحی القیوم ذوالجلال و الاکرام و اتوب الیه" ، خداوند گناهش را بیامرزد گرچه(در زیادی) مانند کف دریا باشند.(اصول کافی/ج4/ص290/ح1)

امام صادق ع: هیچ مومنی نیست که در شبانه روز چهل گناه کبیره کند و با پشیمانی بگوید :"استغفرالله الذی لا اله الا هو الحی القیوم بدیع السماوات و الارض ذوالجلال والاکرام و اسئله ان یصلی علی محمد و ال محمد ان یتوب علی/گ جز اینکه خدداوند گناهش را بیامرزد و کسی که بیش از چهل گناه کبیره در روز انجام دهد خیری در او نیست.(اصول کافی/ج4/ص280)

رسول خدا ص :استغفار کردن و گفتن "لا اله الا الله" بهترین عبادت است، خدای عز و جل فرموده است: پس بدان که معبود ی جز الله نیست و برای گناه خود و مردان و زنان باایمان استغفار کن! و خداوند محل حرکت و قرارگاه شما را می داند(سوره محمد/19)

رسول خدا ص: بهترین دعا استغفار (و آمرزش خواهی) است.(اصول کافی/ج4/ص265/ح1) توضیح:گاهی برای حل مشکلات و گرفتاریهای طندگی به دنبال دعاهای سریع الاجابه مشکل گشا می رویم، اما غافلیم که قفل زندگی ما گناه است و کلیدش استغفار.

هرگاه بنده استغفار کند نامه عملش بالا روددر حالی که می درخشد.(اصول کافی/ج4/ص266/ح2)

عطرگردان...